Συνταγή αντιμετώπισης της κρίσης: Δεν είμαστε ένοχοι για ό,τι μας συμβαίνει.

Χαρούλα Δασακλή -Ψυχολόγος:
Να πάψουμε να ταυτίζουμε το "έχω" με το "είμαι"

Συνέντευξη της Ψυχολόγου Χαρούλας Δασακλή στον Κώστα Πρώιμο

Βρισκόμαστε αντιμέτωποι, με μια συνεχή επιδείνωση της οικονομικής μας κατάστασης. Τα καταναλωτικά πρότυπα, που καλλιεργήθηκαν τα τελευταία 30-40 χρόνια και στη χώρα μας, βγαίνουν πλέον υποχρεωτικά, από τη ζωή μας. Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τη νέα κατάσταση, με τις λιγότερες δυνατές αρνητικές επιπτώσεις;
Διαβάστε τι προτείνει, στη συνέντευξη που παραχώρησε στην «Ενημέρωση Πελοποννήσου», η κ. Χαρούλα Δασακλή, ψυχολόγος -ψυχοθεραπεύτρια, που δραστηριοποιείται στο Ναύπλιο.

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: Ποια είναι η συναισθηματική αντίδραση του ελληνικού λαού, στην οικονομική κρίση;

ΔΑΣΑΚΛΗ: «Η οικονομική κρίση, ανέτρεψε ξαφνικά και απροσδόκητα τα δεδομένα, σε όλα τα επίπεδα της ζωής μας. Πριν καλά -καλά συνειδητοποιήσουμε τι συμβαίνει, ενοχοποιηθήκαμε και διασυρθήκαμε ως λαός, από αυτούς ακριβώς που, εντός και εκτός Ελλάδας, μας έφεραν σ' αυτή την κατάσταση. Ένας καταιγισμός αυθαίρετων, πρόχειρων, αλλοπρόσαλλων και αναποτελεσματικών μέτρων, μας στέρησε το εισόδημά μας, την υγειονομική περίθαλψη και, σε πολλές περιπτώσεις, τη δουλειά μας.
Αναπόφευκτα οι πρώτες αντιδράσεις ήταν οργή, αγανάκτηση, ανασφάλεια, φόβος, άγχος, απόγνωση ή ακόμα ντροπή και ενοχή. Το μοντέλο της ζωής μας κατέρρευσε και βρεθήκαμε αντιμέτωποι, με μια ρευστή κατάσταση, με δυσοίωνο μέλλον. Αυτή η αναστάτωση, είναι πιθανόν, να έφερε στην επιφάνεια δυσλειτουργίες που προϋπήρχαν στις προσωπικές και οικογενειακές μας σχέσεις, αλλά καλύπτονταν από καταναλωτικές πρακτικές, χειροτερεύοντας την ήδη επιβαρυμένη κατάστασή μας».

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: Πώς εκτιμάτε, ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αυτή την κατάσταση, όσο πιο ανώδυνα γίνεται;

ΔΑΣΑΚΛΗ: «Πρέπει να προσαρμοστούμε, όσο καλύτερα γίνεται. Είναι στο χέρι μας να αποφασίσουμε, πώς θα σταθούμε μπροστά σ΄ αυτό, το κομβικό σημείο της ζωής μας. Να μην παραδοθούμε στο φόβο. Να μην αφήσουμε να μας καταλάβει η ενοχή, η αυτοϋποτίμηση και η απελπισία για το μέλλον, που θα μας οδηγήσουν στη βαθιά θλίψη, στην παθητικότητα και στην παραίτηση. Ας θυμηθούμε ότι, και σαν άτομα και σαν κοινωνία, έχουμε αντιμετωπίσει στο παρελθόν πολλές δυσκολίες και πάντα βρίσκαμε τρόπους να αντεπεξέλθουμε. Τώρα επιβάλλεται να επιστρατεύσουμε την ευελιξία, την επινοητικότητα και τη δημιουργικότητά μας για να προσαρμοστούμε ικανοποιητικά, στη νέα κατάσταση. Να ενημερωνόμαστε, αλλά να μην υποκύπτουμε στην τρομολαγνεία των ΜΜΕ. Να λειτουργήσουμε έτσι ώστε, οι νέες δυσμενείς συνθήκες όχι μόνο να μην επηρεάσουν την ποιότητα της ζωής μας, αλλά να τη βελτιώσουν.
Μια κρίση εμπεριέχει και ευκαιρίες, για επανεξέταση και επαναπροσδιορισμό των αξιών και προτεραιοτήτων μας. Να πάψουμε να ταυτίζουμε το "έχω" με το "είμαι" και να αναζητήσουμε την ουσιαστική επικοινωνία στην οικογένεια, τη φιλία, την αγάπη, τον έρωτα. Αντί να κλειστούμε στη σιωπηλή απελπισία και να βυθιστούμε στην απόγνωση, να ανοιχτούμε στους ανθρώπους, να τους μιλήσουμε και να τους ακούσουμε, να αναζητήσουμε λύσεις σε κοινά προβλήματα. Να γκρεμίσουμε τα τείχη που ύψωσαν ανάμεσά μας η υπερκατανάλωση και ο ανταγωνισμός και να αναθεωρήσουμε τις απόψεις μας για το νόημα και της αξία της ζωής μας. Να αναπτύξουμε μεταξύ μας την αλληλεγγύη, τη συμπαράσταση, την αλληλοϋποστήριξη.
Μπορούμε, παρά την επιδείνωση της οικονομικής μας κατάστασης, να αναβαθμίσουμε τη ζωή μας. Αρκεί να πάψουμε να θεωρούμε την καταναλωτική μας ικανότητα, ως μέτρο της προσωπικής μας αξίας και να επαναπροσανατολιστούμε με βάση το ερώτημα: Ποια είναι τα σημαντικότερα πράγματα και πρόσωπα για μένα; Να επενδύσουμε σε σχέσεις που βασίζονται στην αυθεντικότητα και την αλληλοκατανόηση και μας προσφέρουν ψυχική ικανοποίηση. Να θυμηθούμε το γέλιο και τον αυθορμητισμό. Να επανεξετάσουμε και να δώσουμε ουσιαστικό νόημα στις σχέσεις με τα αγαπημένα μας πρόσωπα: το σύντροφό μας, τους γονείς μας, τα παιδιά μας, τον ευρύτερο κοινωνικό κύκλο».

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: Πώς μπορεί η οικογένεια, να διαχειριστεί την κρίση, ώστε να ενισχυθούν οι δεσμοί της;

ΔΑΣΑΚΛΗ: «Αρχικά να μιλήσουμε για τα παιδιά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι με τη στάση μας απέναντι στην κρίση, τα διδάσκουμε πώς να αντιμετωπίζουν δυσκολίες, χωρίς να γίνονται δυστυχισμένα και να καταθέτουν τα όπλα. Ενδέχεται, σε κάποιο βαθμό, στο παρελθόν να είχαμε υποκαταστήσει την συναισθηματική επικοινωνία μας μαζί τους, με καταναλωτικές παροχές, που πλέον δε μπορούμε να προσφέρουμε. Αυτή ακριβώς η αδυναμία μπορεί να λειτουργήσει θετικά, αν ασχοληθούμε μαζί τους, τα ακούσουμε πραγματικά, αποκτήσουμε κοινές δραστηριότητες και μέσα από ένα νέο τρόπο επικοινωνίας, τα ωθήσουμε στη γνώση και την υπευθυνότητα. Οι σύζυγοι, αντί να αφήσουν τις οικονομικές αντιξοότητες να αποδυναμώσουν τη σχέση τους, να συνεργαστούν για τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση, των δυνατοτήτων της οικογένειας, ισχυροποιώντας τους δεσμούς τους. Μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τη σοφία και την εμπειρία των γονιών μας και των παππούδων μας, που έχουν αντιμετωπίσει πολύ οδυνηρότερες καταστάσεις, δίνοντάς τους τη χαρά να μας είναι χρήσιμοι.
Πιθανόν θα υπάρξουν και σχέσεις φιλικές, ερωτικές ή οικογενειακές που, λόγω της αλλαγής του τρόπου ζωής μας, θα διαλυθούν. Αυτό σημαίνει μόνο ότι η σχέση δεν ήταν και για τα δύο μέρη τόσο σημαντική, ώστε να την υπερασπιστούν».

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: Ποιες εναλλακτικές υπάρχουν, δεδομένης της οικονομικής στενότητας, για βελτίωση της ζωής και των σχέσεών μας;

ΔΑΣΑΚΛΗ: «Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι μια ανεξάντλητη πηγή δύναμης και ανανέωσης είναι η φύση, η γη, στην οποία εμείς οι κάτοικοι της επαρχίας, έχουμε άμεση πρόσβαση. Στην αυλή μας μπορούμε να καλλιεργήσουμε, σε συνεργασία με όλα τα μέλη της οικογένειας, τα λαχανικά που χρειαζόμαστε, προσφέροντας αγνά προϊόντα στο οικογενειακό τραπέζι, αποκτώντας μια κοινή δραστηριότητα που θα μας φέρει πιο κοντά με τους αγαπημένους μας. Ένας οικογενειακός περίπατος στο κοντινό δάσος ή την αγαπημένη μας ακρογιαλιά την Κυριακή, θα μας προσφέρει πολλά. Μπορούμε να συνεχίσουμε να χαιρόμαστε και να απολαμβάνουμε τη ζωή μας. Αρκεί να πάμε κάποια χρόνια πίσω και να θυμηθούμε πώς διασκεδάζαμε, απλά και ανέξοδα. Ας αντικαταστήσουμε τις πολυδάπανες κοινωνικές εξόδους, με εκ περιτροπής συναντήσεις, στα σπίτια των φίλων μας, που θα είναι και πιο αυθόρμητες και αυθεντικές.
Η μεμψιμοιρία και η απαισιοδοξία, μπορούν να εξουδετερωθούν από την αποφασιστικότητά μας, να ζήσουμε μια πλήρη ζωή, σε αρμονία με τον εαυτό μας, την οικογένεια, το συνάνθρωπο, την κοινωνία και το περιβάλλον. Στο χέρι μας είναι να διαλέξουμε»!