Νέα δεδομένα στην αγροτική οικονομία & κτηνοτροφία. Προοπτικές ανάπτυξης & αντιμετώπιση προβλημάτων

Ο αγροτικός τομέας, παραδοσιακά αποτελούσε & εξακολουθεί να αποτελεί πολύ δυνατό κλάδο της Ελληνικής Οικονομίας, που αποτελεί περίπου το 13% πλέον του ενεργού πληθυσμού. Η συνεισφορά των αγροτικών προϊόντων στο σύνολο των εξαγωγών είναι σημαντική, περίπου το 29% (8 δις. ) του συνολικού εξαγωγικού όγκου της χώρας.

Η επιβίωση στην κυριολεξία τις τελευταίες 10ετίες του αγροτικού κόσμου πέρασε κυρίως μέσα από τιε επιδοτήσεις-Κοινοτικές ενισχύσεις , που όμως η αξιοποίησή τους από τους δικαιούχους, δεν έγινε  όπως θα έπρεπε, δηλαδή τα χρήματα δεν πήγαν σε παραγωγικές επενδύσεις, αλλά αναλώθηκαν σε μεγάλο ποσοστό σε άλλες ¨ανάγκες¨, με ή χωρίς εισαγωγικά.

Πρέπει να γίνει πλέον συνείδηση από όλους ότι και στον αγροτικό τομέα η ΑΝΑΠΤΥΞΗ είναι η μοναδική λύση.  Η ανάπτυξη στον πρωτογενή τομέα βασίζεται σε 2 πυλώνες, την εξωστρέφεια & την ανταγωνιστικότητα. Σε διάφορες μελέτες- μετρήσεις, κυρίως από τον ΟΟΣΑ, που έγιναν για τον αγροτικό τομέα της Ελλάδας η εξωστρέφεια χαρακτηρίζεται ισχνή & η ανταγωνιστικότητα χαμηλή.

Η εξωστρέφεια, δηλαδή η στροφή προς νέες αγορές για την διάθεση των αγροτικών προϊόντων, είναι & πρέπει να είναι ευθύνη & φροντίδα κυρίως της Κεντρικής εξουσίας δηλ. των Κυβερνήσεων. Αυτές  χαράσσουν  τους κανόνες του εξωτερικού εμπορίου της χώρας, κάνουν διακρατικές συμφωνίες, διεκδικούν  αντισταθμιστικά οφέλη. Ας προσέξουν λοιπόν περισσότερο & ας βοηθήσουν τα αγροτικά προϊόντα. Επικουρικά μόνο μπορούν να βοηθήσουν οι Περιφέρειες & οι Δήμοι, μόνο για τα δικά τους τοπικά προϊόντα, κυρίως στο θέμα του marketing (πχ. συμμετοχή σε Διεθνείς εκθέσεις).

Η ανταγωνιστικότητα:   Το συγκριτικό μειονέκτημα  των Ελληνικών αγροτικών προϊόντων, σε σχέση με τον εξωχώριο  ανταγωνισμό είναι το κόστος παραγωγής , λόγω έλλειψης Οικονομιών Κλίμακας από τις ιδιαιτερότητές μας, πχ. μικρός & άγονος κλήρος, έλλειψη καινοτόμων δράσεων, έλλειψη τυποποίησης της παραγωγής.

Η ποιότητα όμως μπορεί να γίνει το ισχυρό μας χαρτί & εδώ πρέπει να εστιάσουμε, να βελτιώσουμε & να αναδείξουμε.

Η αύξηση της παραγωγικότητας, ανά εργαζόμενο, ανά στρέμμα, ανά κεφαλή στο ζωικό κεφάλαιο, παράλληλα μα αλλαγή νοοτροπίας , με χρήση καινοτόμων δράσεων, με συνέπεια & αγάπη γιαυτό που κάνουμε, μπορούν να μας δώσουν τη διαφορά.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ & Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥΣ.

1). ΔΙΑΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ:

Δεν επιτρέπουν την ισόρροπη ανάπτυξη του πρωτογενή τομέα. Πρέπει να σχεδιαστούν & να υλοποιηθούν στοχευμένες δράσεις, Περιφερειακού & όχι Εθνικού επιπέδου, διότι οι οριζόντιες δράσεις ανά προϊόν Πανελλαδικά, δεν μπορούν  να λαμβάνουν υπ΄ όψιν τους & να εξειδικεύουν τις τοπικές ιδιαιτερότητες, με συνέπεια να μη ενδυναμώνεται η ανταγωνιστικότητα. Προϋπόθεση είναι η δημιουργία ισχυρών Περιφερειών με ουσιαστικές αρμοδιότητες & προϋπολογισμούς.

2). ΕΛΛΕΙΨΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ.

Η έλλειψη πιστοποίησης & τυποποίησης λειτουργεί ανασταλτικά στη διείσδυση των αγροτικών προϊόντων σε αγορές του εξωτερικού & θα πρέπει να αναληφθούν συγκεκριμένες, μόνιμες & διαρκείς δράσεις, για να αντιμετωπιστεί το χρόνιο αυτό πρόβλημα.

3). ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ.

Στο θέμα της βιώσιμης ανάπτυξης έχουν γίνει πολλές προσπάθειες στη χώρα μας , χωρίς όμως διάρκεια. Οι  όποιες προσπάθειες γίνουν εφεξής θα πρέπει να υλοποιηθούν με γνώμονα την ορθολογική & ελεγχόμενη αξιοποίηση του φυσικού πλούτου, έτσι ώστε να προστατευθεί το φυσικό περιβάλλον & να επιτευχθεί ποσότητα, ποιότητα & διάρκεια στην παραγωγή.

4). ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ.

Οι υφιστάμενες ¨γερασμένες ή κεκορεσμένες¨ καλλιέργειες θα πρέπει να υποκατασταθούν με νέες εναλλακτικές , με έμφαση στην καινοτομία, τα παράγωγα των οποίων είναι σαφώς πιο ανταγωνιστικά, από αυτά των παραδοσιακών καλλιεργειών.

5). ΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟ.

Το ¨γερασμένο¨ αγροτικό δυναμικό, ανθίσταται στις αλλαγές & στις καινοτομίες, δεν μπορεί να είναι πλέον παραγωγικό, έτσι είναι λοιπόν αναγκαία η προσέλκυση νέων αγροτών, που όμως για να είναι αυτό εφικτό πρέπει να υπάρξουν κίνητρα & όραμα.

6). ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ.

Για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του αγροτικού τομέα είναι αναγκαίος ο σχεδιασμός & η υλοποίηση Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων, με σκοπό την ανάπτυξη, την ανάδειξη & την προώθηση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, σε επίπεδο Περιφέρειας & ανά προϊόν.

7). ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΙΚΤΥΩΝ.

Πρέπει τέλος να δοθεί μεγάλη έμφαση στην οργάνωση δικτύων (clusters) προώθησης των αγροτικών προϊόντων, γιατί αποδεδειγμένα αποτελούν αποτελεσματικό τρόπο διείσδυσης σε στοχευμένες αγορές.

Κυρίες & κύριοι, πρέπει να γίνει από όλους κατανοητό ότι ο αγροτικός τομέας είναι ένας τομέας με δυναμική & αυτός είναι ένας ακόμα λόγος για την περαιτέρω ενίσχυσή του, σε μια οικονομία που βαδίζει στην κόψη του ξυραφιού & που δυστυχώς επιδεινώνεται όχι μόνο από την παγκόσμια κρίση, αλλά & από τους ερασιτεχνισμούς & τις παλινωδίες  των πολιτικών που ακολουθούνται κατά καιρούς στην πατρίδα μας. 

(Εισήγηση του Περιφερειακού Συμβούλου Πελοποννήσου Τάσου Τζανή στο ΠΕ.ΣΥ. Πελοποννήσου)