Τραγούδι του Τσιτσάνη του 1952 περιγράφει το… σήμερα!

Βασίλης Τσιτσάνης με Σωτηρία Μπέλλου

Ένα συνταρακτικό τραγούδι, με τίτλο «Φτωχέ διαβάτη», ηχογράφησε το 1952 ο Βασίλης Τσιτσάνης. Τραγουδήθηκε από την Σωτηρία Μπέλλου και τον ίδιο. Η Ελλάδα τότε, σωριασμένη σε ερείπια, ματωμένη, ορφανεμένη, διχασμένη, προερχόταν από δυο πολέμους και μια εχθρική κατοχή… Χειρότερα δεν θα μπορούσε να γίνει. Το τραγούδι, λοιπόν, γράφτηκε για να περιγράψει την τότε ζοφερή κατάσταση. Όμως, χωρίς να αλλάξει… λέξη από το στίχο του τραγουδιού, θα μπορούσε να έχει γραφτεί για το τραγικό σήμερα της χώρας… Διαβάστε το προσεκτικά, γραμμή – γραμμή και προβληματισθείτε για την κατάντια μας:
Η κοινωνία βαριά στενάζει
σκληρά η φτώχια τηνε σπαράζει.
Τι θ’ απογίνει μ’ αυτό το χάλι,
αυτός ο δρόμος πού θα μας βγάλει.

Σχόλιο: Η αφόρητη φτώχια που πνίγει τον κοσμάκη δεν αφήνει καμιά ελπίδα για το μέλλον και υπάρχει ξεκάθαρη η αμφιβολία για το αν υπάρχει σωτηρία στην «άκρη του τούνελ»…
Η δυστυχία μας κουρελιάζει,
απ’ τις πληγές μας το αίμα στάζει.
Τι μαύρα χρόνια καταραμένα,
τα νιάτα φεύγουν, πάνε χαμένα.
Σχόλιο: Η τραγικότητα της κατάστασης δίνεται με τα πιο μελανά χρώματα και η διαπίστωση για τα νιάτα που χάνονται σπαρακτική.
Φτωχέ διαβάτη με τον καημό σου,
εγώ τον ξέρω τον σπαραγμό σου.
Δεν είσαι μόνος στην οικουμένη,
υπάρχουν κι άλλοι βασανισμένοι.
Σχόλιο: Και εδώ ολοκληρώνεται το τραγούδι με την διαπίστωση πως δεν είμαστε μόνοι στη δυστυχία, η δυστυχία υπάρχει παντού, σ’ όλο τον κόσμο…
Εξήντα χρόνια μετά, σε μια χώρα που θέλει να λέγεται σύγχρονη, με ανάπτυξη και ειρήνη, χωρίς να μας έχει χτυπήσει πόλεμος, χωρίς να έχουμε υποστεί καταστροφές και κατοχή, νάσου και ξεπετιέται ξανά, επίκαιρος όσο και τότε, ο στίχος του τραγουδιού του Τσιτσάνη:
Τι μαύρα χρόνια καταραμένα,
τα νιάτα φεύγουν, πάνε χαμένα…
Τα χρόνια περνούν και όμως, τίποτα δεν αλλάζει προς το καλύτερο, δυστυχώς. Να σημειώσω πως, κοντά δυο αιώνες πριν, ο Διονύσιος Σολωμός έγραφε:
Δυστυχισμένε μου λαέ, καλέ και αγαπημένε.
Πάντα ευκολόπιστε και πάντα προδομένε…

Γιώργος Ι. Μουσταΐρας